Het is even stil geweest rond het Rijksadministratief Centrum, RAC voor de vrienden. Een jaar geleden was ze (jazeker, het is een dame) het onderwerp van het allereerste richtschema. Alle betrokkenen zaten rond de tafel, ook de omwonenden, vóórdat de plannen uitgetekend waren. Daarmee was een nieuw en participatief Brussels planningsinstrument geboren. En het resultaat zag er nog goed uit ook. Maar ... het richtschema is richtinggevend ; niet bindend.
En omdat het de eerste keer is, moest het bevoegde kabinet nog uitvlooien hoe je dat moet omzetten naar een regeringsbesluit en naar een Bijzonder Bestemmingsplan (BBP). Wat zet je juist in het ene en wat in het andere document? Hoe gedetailleerd formuleer je de zaak zonder a) de promotoren vrij spel te geven en b) je flexibiliteit te verliezen?
Die flexibiliteit is belangrijk omdat zo'n planning en verbouwing al snel tien of vijftien jaar duurt. En op die termijn kan er veel veranderen. Op de valreep van het politiek verlof, dus 8 maanden later, raakte men het eens over de formulering van het regeringsbesluit. Hierin stonden garanties voor een zekere gemengdheid van functies. Het restaurant in het Arcadengebouw zou "minstens 6.000 m2 voorzieningen" ontvangen en de Rue Rivoli de nodige handel en horeca.
Een ander artikel voorziet woningen en kantoren. Allemaal garanties dat we niet weer met een doodse kantorenwijk in het centrum van de stad opgezadeld raken. Het was lang wachten maar we konden er ons in vinden. in snelheid gepakt Maar dat was buiten de waard gerekend. Vlak voor het regeringsbesluit af was, vroeg de eigenaar een stedenbouwkundige vergunning om de bestemming van het Arcadegebouw partieel te wijzigen". Lees : de overdekte Rivolistraat en het befaamde en reuzachtige ambtenarenrestaurant met z'n fresco's ombouwen tot kantoren.
Een voetzoeker! Weg publieke voorzieningen en handelszaken. En ook van die woningen die tegelijkertijd zouden gerealiseerd worden, is geen sprake meer. De aanvraag gaat dus volledig in tegen de geest van het richtschema én het regeringsbesluit-in-wording. De eigenaars pakken de overheid hier op snelheid. Hoe dan ook: de Stad Brussel is nu verplicht de aanvraag te behandelen. Momenteel zitten we in de eerste fase van die procedure. Het ontwerp van effectenstudie is onlangs goedgekeurd. De trein staat dus op de sporen.
Aan het Bijzonder Bestemmingsplan (BBP) moet de Stad daarentegen nog beginnen. Als de eigenaars hun vergunning krijgen, hoeft dat bestemmingsplan niet eens meer. Dan zullen we een bittere les geleerd hebben : als de regering nergens vastlegt dat alle vergunningen opgeschort worden vanaf de opmaak van een richtschema tot de in werking treding van het bijzonder bestemmingsplan, riskeert heel dat planningsproces bezigheidstherapie te zijn.