Hoe kan je je stem laten horen ?

Er zijn 2 momenten waarop je bezwaren en opmerkingen kan formuleren:

Tijdens de duur van het openbaar onderzoek:

• Mondeling: Minstens 1 halve dag per week kan je in principe op de dienst stedenbouw je opmerkingen mondeling doorgeven aan de bevoegde ambtenaar. In veel gevallen zal men dit niet zomaar doen en moet je er uitdrukkelijk naar vragen. De ambtenaar stelt van je opmerkingen een PV op dat je ondertekent. Bewaar een kopij van dat PV. Soms kan je de opmerkingen ook invullen op een speciaal opgesteld formulier.
• Schriftelijk: Je kan je opmerkingen schriftelijk voor het einde van het openbaar onderzoek richten aan het College van Burgemeester en Schepenen. Ze worden toegevoegd aan het PV van sluiting van het openbaar onderzoek. Steeds vaker kan dit ook via mail, maar vraag dan wel om een bevestiging te krijgen van ontvangst.

Belangrijk: Alle opmerkingen en bezwaren die tijdens het openbaar onderzoek zowel mondeling als schriftelijk worden gemaakt, moeten aan het PV van sluiting van openbaar onderzoek worden toegevoegd. Het College van Burgemeester en Schepenen stelt binnen de 8 dagen na het einde van het openbaar onderzoek dit PV op. Het hele pakket wordt samen met een eerste analyse, onder de vorm van een technische fiche gemaakt door de verantwoordelijke gemeentelijke ambtenaar, overgemaakt aan alle leden van de overlegcommissie, de aanvrager en de architect.

Tijdens de overlegcommissie:

• Schriftelijk: Tijdens het openbaar onderzoek kan je schriftelijk aan het College van Burgemeester en Schepenen vragen om gehoord te worden door de overlegcommissie. Bij 'overlegcommissies' geven we je enkele tips en staat er ook een voorbeeldbrief.
• Mondeling: Tijdens de vergadering van de overlegcommissie kan je je opmerkingen mondeling toelichten. Je mag je hierbij laten bijstaan door 2 “raadgevers”. Iedereen kan je raadgever zijn en bewoners of gebruikers kennen hun buurt het best. Je hoeft dus heus geen advocaat onder de arm te nemen.

Hoe vraag je om door de overlegcommissie gehoord te worden ?

Tijdens het openbaar onderzoek kan je schriftelijk aan het College van Burgemeester en Schepenen vragen om gehoord te worden door de overlegcommissie. In jouw brief hoef je niet te motiveren waarom jij wil gehoord worden. Je moet geen belang laten blijken en je hoeft zelfs geen inwoner van de gemeente of het gewest te zijn. In je aanvraag moet je ook niet vermelden welke inhoudelijke opmerkingen en bezwaren je wil toelichten.
Volgens de reglementering word je minstens 8 dagen voor de overlegcommissie “opgeroepen”, meestal gebeurt dit per post. Men verwittig je zo van het uur waarop de overlegcommissie plaatsvindt. De agenda van de overlegcommissie wordt soms ook online gepubliceerd op de website van de gemeente. Als je 3 dagen vooraf nog geen uitnodiging kreeg, kan je best zelf informeren bij de dienst stedenbouw van jouw gemeente.

Klik hier om de voorbeeldbrief om gehoord te worden te downloaden.

Wat is de efficiëntste strategie ?

Wil je te weten komen welke strategie enkele Brusselse bewonersgroepen hanteerden om te wegen op het beleid? Lees dan zeker onze brochure Ook jij maakt de stad!.

De impact van de verschillende initiatieven op de uiteindelijke beslissing is moeilijk te voorspellen bij gebrek aan duidelijke criteria waarop het advies van de overlegcommissie is gebaseerd. We kunnen je ook geen kant-en-klare “efficiëntste strategie” voorschotelen. Laat je echter niet ontmoedigen maar eerder stimuleren om creatief met onderstaande mogelijkheden te experimenteren. We kennen talrijke geslaagde ervaringen en geven je hier onze ervaring mee.

Technici en politici nemen samen de uiteindelijke beslissing over een plan of project. Een goed evenwicht tussen onderstaande punten bepaalt de impact op die beslissing:

1. De aard en sterkte van de argumenten

   Argumenten van alle aard zijn toegelaten: juridisch-administratieve, stedenbouwkundig-technische, sociaal-economische, emotionele, symbolische, ... De overlegcommissie bevraagt je niet over je argumenten. Ze moet de verschillende opmerkingen en bezwaren ook niet elk afzonderlijk behandelen en beantwoorden door ze te aanvaarden of gemotiveerd te weerleggen.
   Hoewel alle argumenten waardevol zijn, leert onze ervaring dat juridisch gegronde argumenten een goede basis zijn. De Brusselse overheden benaderen ruimtelijke ordening te vaak vanuit juridische invalshoek in plaats van uit een globale creatieve visie op de ruimtelijke noden, kwaliteiten en mogelijkheden. Een basiskennis over het wettelijk kader over Brusselse stedenbouw is dan aan te raden.

2. Het aantal personen dat een standpunt deelt

   Individueel reageren biedt minder kans op impact, tenzij je een invloedrijk persoon of een goed redenaar bent.
   Collectief reageren is veel krachtiger. Probeer veel mensen te verzamelen en warm te maken voor het standpunt en de argumenten. Je hebt meer kans om de beslissing over een plan of project te beïnvloeden wanneer je de eisen van een tussenkomst op de overlegcommissie zorgvuldig voorbereid in overleg met zo veel mogelijk partners. Vergaderingen van een buurtcomité vormen de ideale gelegenheid om die interventies voor te bereiden. Bij kleinere projecten op buurtniveau is de invloed van de bewoners op het advies van de overlegcommissie doorgaans vrij groot. De steun van erkende belangenverenigingen, politiekers, erkende deskundigen, ... kunnen je eisen extra kracht bij zetten.

3. Extra middelen om bezwaren te ondersteunen

   Mogelijkheden zijn een petitie, een ludieke actie, een persbericht of -conferentie, ...
   Tracht een brede waaier aan middelen in te zetten. Een brief met als bijlage een petitie met een heleboel handtekeningen heeft de waarde van 1 bezwaarschrift maar kan wel politieke druk uitoefenen. Als de brief bij de petitie uitdrukkelijk vermeldt dat alle ondertekenaars vragen om gehoord te worden op de overlegcommissie, dan worden die ook allemaal opgeroepen. Het aantal personen kan soms doorslaggevend zijn, maar zorg ervoor dat je nog steeds iets te vertellen hebt. Een persactie kan de publieke opinie beïnvloeden en dat kan weerslag hebben op de politieke besluitvorming en het advies van de leden van de overlegcommissie.

4. De verhouding tot de aard en omvang van het project

   Elk plan of project beïnvloedt de draagkracht van zijn omgeving. Afhankelijk van de aard en omvang van dat project is die reikwijdte de onmiddellijke buurt of wijk, de gemeente of het gewest. Het is belangrijk dat je keuze voor de aanpak van reageren in verhouding staat tot de aard en de omvang van het plan of project in openbaar onderzoek. Als bewoner of gebruiker van de buurt ben jij het best geplaatst om te oordelen of een project compatibel is met de omgeving.

   Bij kleinere projecten op buurtniveau is de invloed van de bewoners op het advies van de overlegcommissie doorgaans vrij groot. Bij grotere projecten, waarbij overheidsinstanties en promotoren vaak de hoofdrol spelen, zijn het meestal niet de bewoners die invloed hebben op een gunstig of ongunstige advies. Onder druk van de opmerkingen en de bezwaren kan er wel een herziening van het project gevraagd worden of kunnen er voorwaarden opgelegd worden.

5. De manier waarop je een standpunt overbrengt

   Je kan het advies van de overlegcommissie het meest beïnvloeden door je opmerkingen en bezwaren tijdens de vergadering van de overlegcommissie mondeling toe te lichten. We hebben sterk de indruk dat enkel een schriftelijke reactie doorgaans weinig impact heeft.

We geven je hier enkele aandachtspunten mee.

Trap niet in de gapende val van een al te negatieve reactie. Breng een positieve boodschap en duidt ook op de goede projecten in de buurt. Blijf genuanceerd en constructief door concrete voorstellen te doen voor wijzigingen, alternatieven of een andere aanpak.

Kijk verder dan je neus lang is: geen eigenbelang maar standpunten en argumenten waar iedereen bij wint, die getuigen van een visie op de evolutie in je wijk.

Verwoord je standpunten en argumenten duidelijk maar bondig. Kwantiteit is niet gelijk aan kwaliteit. Kies doelbewust voor de juiste argumenten en vermijd het aanhalen van thema’s die niet ter zake doen. Klik hier voor enkele voorbeeldargumenten.

De tijd van de overlegcommissie is kostbaar; ze moet soms tot 20 aanvragen per dag behandelen. Bereid je dus voor op hun vraag om niet in herhaling te vallen, maar laat je er anderzijds niet door intimideren.

Besteed voldoende aandacht aan een goede gestructureerde conclusie. Schrijf een bondige nota met enkele punten zodat je op het einde van je betoog alleen de krachtlijnen opnoemt. Bezorg de leden van de overlegcommissie nadien een synthesenota van je belangrijkste argumenten.