Brussel als klimaat-pionier

De milieubeweging roept om een ambitieus Brussels klimaatplan en een klimaatordonnantie

Opiniestuk geschreven door Piet Van Meerbeek (Bral), Jeroen Verhoeven (Friends of the Earth Vlaanderen en Brussel), Sam Vandenplas (WWF), Marc Olivier Herman (Greenpeace), Erwan Marjo (Inter-Environnement Bruxelles) verschenen in de Brussel Deze Week van 16 april 2009


Het Brussels Gewest pakte twee maanden geleden uit met indrukwekkende cijfers: het energieverbruik in onze hoofdstad zou op 5 jaar tijd gedaald zijn met tien procent, de CO2-uitstoot zelfs met twaalf procent. Waarschijnlijk hebben die goede cijfers voor een stuk te maken met de zachte winter van 2007-2008. En met de hoge energieprijzen toen. Maar volgens de minister zijn ze minstens voor een deel te verklaren door de grotere aandacht voor energie in het beleid. Deze regering heeft het budget voor energie vertienvoudigd; gemeenten krijgen subsidies voor energieinvesteringen in hun gebouwenpark; de privé voor pilootprojecten; particulieren en rechtspersonen krijgen premies voor isolatie, beglazing, zonnepanelen; de groene stroomcertificaten geven de groene stroom extra impuls; er is geïnvesteerd in informatie, renovatieadvies en sensibilisatie.

En dan zijn er nog een aantal recente initiatieven waarvan we pas de komende jaren vruchten zullen plukken: de nieuwe renteloze energielening voor de minder-kapitaalkrachtigen; de biomethanisatie-installatie, de normen voor energieprestaties van gebouwen.
De milieubeweging vindt deze initiatieven stuk voor stuk stappen in de goede richting. Maar laten we wel zijn: we hebben met ons allen nog héél véél werk voor de boeg om ons klimaat te redden. Dit is nog maar het begin.

Waar blijft het plan?
Deze regering heeft instrumenten gecreëerd maar geen einddoel afgebakend. Ze weet niet hoeveel vermindering van uitstoot ze wil tegen wanneer. Zo kan Brussel ook niet evalueren en nagaan of de doelen gehaald worden. Nochtans kondigde de regering eind 2007 met wat bombarie een klimaatplan aan. Meer dan een jaar later blijft het resultaat van dat denkwerk uit. Komaan heren en dames ministers! We roepen jullie op om vooralsnog een duidelijke marsrichting uit te zetten en Brussel te profileren als energiepionier met een ambitieus Brussels klimaatplan.
We herinneren jullie er graag aan dat de wetenschappelijke consensus duidelijk is: de industrielanden moeten een vermindering tot 40% van de CO2 uitstoot realiseren tegen 2020. Op wereldschaal moeten we minstens 80% verminderen tegen 2050. Alleen zo vermijden we een catastrofe. Meteen zorgen we voor meer werkgelegenheid, een betere luchtkwaliteit en besparingen op de energiekosten.

Graag ook een wet
Voor de volgende legislatuur vragen we nog een stap verder te gaan. Het Brussels parlement zou dan best een echte klimaatordonnantie stemmen. Dat is een Brusselse wettekst die de vermindering van de uitstoot verankert, met gemiddelde jaarlijkse doelstellingen en jaarlijkse rapportering naar het parlement. Zo'n ordonnantie geeft zekerheid. Zo moeten potentiële investeerders in groene stroom bijvoorbeeld niet meer vrezen dat een volgende regering snel de klok terug kan draaien.
 
Ambitieus in de regels
De volgende minister van leefmilieu zal heel wat instrumenten erven maar moet ze zeker nog aanscherpen. Het aantal Brusselaars dat een premie aanvraagt voor isolatie, moet nog omhoog. De premie voor elektronische apparaten moet geëvalueerd om de milieuwinst te berekenen. Het budget voor de renteloze lening moet groeien om meer armlastige eigenaars te bereiken. En we moeten een systeem van derde-investeerder ontwikkelen dat ook eigenaar-verhuurders over de brug kan lokken.
Ook de normen voor energieprestaties van gebouwen moeten snel na de verkiezingen scherper. Het is absoluut gerechtvaardigd om na 2015 de performantie van passieve gebouwen te eisen. Dat wil zeggen dat nieuwe gebouwen dan evenveel energie op moeten wekken als ze verbruiken. Voor elke ingrijpende renovatie moeten we vanaf 2015 de performantie van een laag-energie-gebouw opleggen.

Andere mobiliteit
En dan is er nog de uitstoot van het verkeer. Deze regering heeft de fiets op de kaart gezet en inspanningen gedaan voor het openbaar vervoer. Toch rijden er elk jaar meer auto's in Brussel , zelfs voor korte ritten. We halen netto geen mensen uit de wagen zolang we de vrijgekomen autocapaciteit niet meteen verminderen. Met andere woorden: de stijging van het aantal fietsers of de verbetering van het aanbod van openbaar vervoer moet gepaard gaan met een analoge daling van het aantal parkeerplaatsen in de kantoorgebouwen of het aantal rijstroken op de grote invalswegen. Een slimme kilometerheffing moet mensen ook fiscaal stimuleren om te kiezen voor fiets of tram. De regering geeft trouwens zelf toe in haar Iris-II-plan dat fiscale maatregelen nodig zijn om de daling van het verkeer en van de uitstoot te verwezenlijken. Maar ze durft die maatregelen zelf niet te nemen. Hier is dus nog veel werk aan de winkel. De volgende regering moet het roer durven omgooien en resoluut van Brussel een autoluwe stad maken.